Od 1 września 2026 r. obowiązują nowe wartości progów, po których przekroczeniu ZUS zmniejszy lub zawiesi wypłatę świadczenia. Zmiana dotyczy osób, które nie osiągnęły powszechnego wieku emerytalnego i dorabiają do emerytury lub renty. Powodem jest obniżenie przeciętnego wynagrodzenia 9233,13 zł w II kwartale 2026 r., które służy do wyliczania progów.
Jakie są nowe progi dorabiania?
Od września do końca listopada 2026 r. pierwszy próg wynosi limit 6463,20 zł brutto miesięcznie, co odpowiada 70% przeciętnego wynagrodzenia. Przy przychodach do tej kwoty emerytura lub renta nie ulega zmniejszeniu. Drugi próg ustalono na poziomie drugi próg 12 003,10 zł brutto, czyli 130% przeciętnego wynagrodzenia; przekroczenie tej kwoty może spowodować zawieszenie wypłaty świadczenia za dany okres.
Co się dzieje po przekroczeniu progów?
Jeżeli przychód przekroczy pierwszy, ale nie przekroczy drugiego progu, ZUS pomniejszy świadczenie o kwotę nadwyżki ponad pierwszy limit. Obniżenie nie może jednak przekroczyć maksymalnej wartości zmniejszenia obowiązującej od 1 marca 2026 r. — jest to 989,41 zł dla emerytur i rent z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, 742,10 zł dla rent z tytułu częściowej niezdolności do pracy oraz 841,05 zł dla jednoosobowej renty rodzinnej. Dopiero przychód wyższy niż drugi próg może skutkować zawieszeniem wypłaty świadczenia.
Kogo dotyczą ograniczenia i kto ma wolną rękę?
Ograniczenia dotyczą przede wszystkim osób pobierających wcześniejsze emerytury oraz część rencistów — dotyczy to też m.in. rent z tytułu niezdolności do pracy, rent rodzinnych, rent socjalnych oraz niektórych emerytur pomostowych i nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych. Osoby, które osiągnęły powszechny wiek emerytalny (60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn), mogą dorabiać bez tych limitów. Wyjątki obejmują też inwalidów wojennych i wojskowych oraz niektóre renty rodzinne, dla których ograniczenia nie obowiązują.
Jakie przychody wlicza ZUS i jakie są obowiązki informacyjne?
Do limitu ZUS wlicza przychody podlegające obowiązkowym składkom na ubezpieczenia społeczne. Chodzi m.in. o wynagrodzenia z umowy o pracę, niektóre umowy cywilnoprawne, podstawę wymiaru składek z działalności gospodarczej, pracę nakładczą oraz pełnienie funkcji członka rady nadzorczej. Wliczane mogą być także zasiłki chorobowe, macierzyńskie i opiekuńcze, wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy oraz świadczenie rehabilitacyjne. Osoby objęte limitami powinny zgłosić do ZUS rozpoczęcie pracy i przewidywany przychód na formularzu EROP oraz przekazać zaświadczenie płatnika składek albo własne oświadczenie o dochodach do końca lutego następnego roku; brak takich zgłoszeń może spowodować żądanie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia nawet za trzy lata.
Kolejna zmiana progów nastąpi przy kolejnej publikacji danych GUS, planowanej na grudzień 2026 r.
