Policjanci z pomorskiej komendy współpracujący ze Stowarzyszeniem Poszukiwawczo-Historycznym Gulden odnaleźli na terenie dawnego podobozu Germanenlager element metalowy z ręcznymi inskrypcjami. Znalezienie i odczytanie napisu pozwoliły ustalić nazwisko i miejsce pochodzenia osoby związanej z tym śladem. Informacja o odkryciu została opublikowana 2026-11-02.
Jak odnaleziono i zidentyfikowano przedmiot?
Poszukiwania poprzedziła analiza map, kronik i publikacji naukowych, a teren wyznaczyło Pomorskie Towarzystwo Prospekcji Historycznej In Terra. Wykorzystano detektory metali i prace ręczne na skoszonym polu, gdzie natrafiono na kilka metalowych przedmiotów. Nadkom. Przemysław Andrearczyk wykonał zdjęcia makro, które uwypukliły wygrawerowane imię i nazwisko oraz nazwę miasta, co umożliwiło dalsze identyfikacje.
Co ujawniły napisy i jakie były dalsze kroki?
Na przedmiocie odczytano nazwisko Aarne Kovala oraz nazwę fińskiego miasta Oulu. Znalezisko zawierało także datę 25 stycznia 1945, skojarzoną z początkiem ewakuacji więźniów i marszem śmierci. Poszukiwacze ustalili, że Aarne przeżył wojnę, był marynarzem i miał 16 lat w chwili internowania. Na podstawie książki napisanej przez jego córkę, Liise Kovala, wyjaśniono drugi fragment inskrypcji jako odniesienie do elektrowni, gdzie mężczyzna pracował i gdzie rodzina miała mieszkanie.
Jakie znaczenie ma odkrycie dla badań i policji?
Znalezisko stanowi materialny dowód obecności konkretnej osoby w podobozie i trafiło do Muzeum Stutthof w celu dalszej analizy. Członkowie Gulden prezentują takie przedmioty podczas działań edukacyjnych i przekazują eksponaty instytucjom muzealnym. Umiejętności zdobyte podczas eksploracji, w tym obsługa detektorów i prace kryminalistyczne, są wykorzystywane także w pracy operacyjnej policji.
Jakie formalności obowiązują przy poszukiwaniach?
Poszukiwania zabytków wymagają zgody właściciela terenu oraz pozwolenia od właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków. Organizatorzy prac terenowych bazują na badaniach źródeł historycznych i publikacjach naukowych, a znalezione przedmioty przekazują do instytucji muzealnych w celu dokumentacji i badań.
W jaki sposób detektory wspierają śledztwa?
Detektory metali to zaawansowane urządzenia elektroniczne, których efektywne użycie wymaga praktyki i interpretacji sygnałów. Funkcjonariusze wykorzystali tę technikę między innymi w sprawach prowadzonych przez zespół Archiwum X; w jednym przypadku odnaleziono obrączkę, guziki i nóż, które zabezpieczono jako potencjalne dowody. W innym działaniu zespół prowadził trzydniowe poszukiwania przy brzegu i w wodzie w celu odnalezienia narzędzia zbrodni.
Przedmiot znaleziony przy Germanenlager określono roboczo jako „świecznik”, lecz jego dokładna funkcja nie została ostatecznie ustalona. Znalezisko posłużyło do nawiązania kontaktu z rodziną Aarne Kovala i zostało przekazane do dalszych badań w muzeum.
