13 września 2026 r. sprawa dotyczy osób uprawnionych do środków zgromadzonych na subkontach prowadzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. ZUS wyjaśnia, że pieniądze z subkonta mogą przejść na wskazane osoby lub wejść do masy spadkowej, lecz wypłata wymaga wcześniejszego złożenia wniosku.
Kto może otrzymać środki z subkonta?
W pierwszej kolejności uwzględniany jest współmałżonek, gdy między małżonkami istniała wspólność majątkowa. W takim przypadku połowa środków podlegających wspólności trafia na subkonto współmałżonka w formie wypłaty transferowej. Pozostałą część ZUS przekazuje osobom wskazanym przez zmarłego jako uprawnione do otrzymania środków. Jeśli brak takich wskazań, środki wchodzą do masy spadkowej i podlegają dziedziczeniu zgodnie z prawem spadkowym lub testamentem.
Jakie kwoty i jak często zgłaszane są roszczenia?
ZUS informuje, że na subkontach po zmarłych znajdują się znaczące sumy łącznie — dane medialne wskazywały na kwoty rzędu prawie 700 mln zł pozostających do przekazania uprawnionym. Średnia kwota znajdująca się na jednym subkoncie po zmarłym wynosi około 29 tys. zł. Analizy branżowe pokazują, że tylko część uprawnionych składana wnioski — na niektórych portalach wskazywano, że to około 20% przypadków.
Jak złożyć wniosek i jakie dokumenty trzeba dołączyć?
Wniosek o wypłatę środków składa osoba uprawniona albo spadkobierca. W praktyce stosowane formularze to między innymi formularz USS oraz formularz ZUS EWG-P. Do wniosku należy dołączyć akt zgonu osoby, po której dziedziczone są środki oraz dokumenty potwierdzające prawo do dziedziczenia — prawomocne stwierdzenie nabycia spadku albo akt poświadczenia dziedziczenia. ZUS przyjmuje dokumenty osobiście, pocztą oraz przez platformę PUE ZUS.
Jak długo trwa procedura i kiedy angażuje się OFE?
Gdy podział środków rozpoczyna fundusz emerytalny, ma on 14 dni na przekazanie do ZUS informacji o osobach uprawnionych oraz o udziale każdej z nich. Po otrzymaniu tych danych ZUS dokonuje podziału lub wypłaty środków w terminie do 3 miesięcy. W przypadku gdy subkonto nie było związane z OFE lub gdy wszystkie środki zostały już przekazane do ZUS, procedurę rozpoczyna Zakład na podstawie złożonego oświadczenia ubezpieczonego lub wniosku spadkobiercy.
Czy wypłata zawsze jest możliwa?
Nie we wszystkich sytuacjach przysługuje zwykła wypłata. Jeśli osoba zmarła miała przyznaną emeryturę docelową i minęły trzy lata od pierwszej wypłaty tej emerytury, możliwość otrzymania przez bliskich środków z subkonta jest ograniczona — w praktyce może przysługiwać jedynie tzw. wypłata gwarantowana w określonych warunkach. ZUS zaznacza także, że bez wskazania osób uprawnionych przez zmarłego instytucja nie dysponuje danymi, komu należałoby wysłać zawiadomienie o prawie do wypłaty.
W przypadku gdy ubezpieczony wcześniej wskazał osoby uprawnione, ZUS wysyła do nich zindywidualizowane informacje o przysługującym prawie i o konieczności złożenia wniosku, mimo że taka informacja nie jest ustawowo obowiązkowa. Termin rozpatrzenia przez ZUS to trzy miesiące.
