1 września 2026 niemal 4,8 miliona uczniów wróciło do szkół, gdzie zaczęto stosować rozwiązania przygotowane w ramach reformy „Kompas Jutra” (Reforma26). Zmiany obejmują zarówno treści nauczania, jak i organizację zajęć oraz zasady funkcjonowania placówek. W pierwszym roku nowa podstawa programowa i ramowe plany nauczania dotyczą klas I oraz IV szkoły podstawowej.
Czego dotyczy zakaz smartfonów?
W szkołach podstawowych wprowadzono bezwzględny zakaz korzystania z telefonów, smartwatchy i urządzeń rejestrujących obraz lub dźwięk. Ograniczenia dotyczą całego czasu przebywania w placówce oraz zajęć poza nią, w tym wyjść na basen i lekcji w terenie. Wyjątki przewidziano tylko w dwóch przypadkach: gdy nauczyciel wyraźnie zezwoli na użycie sprzętu do celów edukacyjnych lub gdy urządzenie stosowane jest z przyczyn medycznych, na przykład do ciągłego monitorowania stanu zdrowia ucznia.
Dyrektorzy szkół otrzymali termin na dostosowanie wewnętrznych regulaminów. Statuty placówek trzeba zaktualizować najpóźniej do końca października 2026 roku, aby formalnie uwzględniały nowe przepisy i procedury dotyczące sprzętu elektronicznego.
Jak wygląda nowa podstawa i harmonogram wdrożenia?
Podstawę prawną reformy tworzą trzy rozporządzenia: rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 11 marca 2026 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 378), zmiana z 12 marca 2026 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 380) oraz nowelizacja z 8 lipca 2026 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 958). Wszystkie akty zaczynają wywoływać skutki prawne od 1 września 2026 roku.
Wdrażanie reformy zostało rozpisane etapami. W roku szkolnym 2026/2027 nowe przepisy stosuje się w klasach I i IV. W kolejnych latach zakres będzie rozszerzany do całej szkoły podstawowej zgodnie z harmonogramem przewidzianym przez ministerstwo, a w okresie przejściowym w jednej placówce mogą funkcjonować równolegle stare i nowe programy.
Jak zmienia się program nauczania i organizacja zajęć?
Nowa podstawa łączy wiedzę z rozwojem kompetencji i sprawczością ucznia. Nacisk położono na praktykę, pracę w grupach i łączenie treści z różnych dziedzin. Szkoły mogą organizować tzw. tygodnie projektowe, podczas których uczniowie realizują zadania międzyprzedmiotowe.
W klasach IV–VIII oraz w szkołach ponadpodstawowych pojawił się obowiązkowy przedmiot edukacja zdrowotna. Element poświęcony zdrowiu seksualnemu nie jest obowiązkowy. Rodzice uczniów niepełnoletnich lub pełnoletni uczniowie mogą zrezygnować z tych zajęć, składając w szkole pisemną deklarację rezygnacji.
Co się zmienia w żywieniu szkolnym?
Wytyczne dotyczące żywienia dzieci stały się bardziej rygorystyczne. Do każdego obiadu szkoły muszą dołączać owoce lub warzywa, a tygodniowy jadłospis ma uwzględniać stałą obecność ryb oraz nasion roślin strączkowych. Celem zmian jest promowanie zdrowszych nawyków żywieniowych u uczniów.
W praktyce dyrekcje i stołówki szkolne muszą przeorganizować zakupy i menu, aby spełnić nowe wymagania dotyczące wartości odżywczych posiłków. Wprowadzenie tych zasad nastąpi od początku roku szkolnego 2026/2027, równolegle z innymi elementami reformy.
Rok szkolny 2026/2027 zakończy się 25 czerwca 2027 roku.
