Kontakt
Teraz Wtorek, 17 listopada 2026
Przewodnik

Muzeum Archeologiczne w Gdańsku — kiedy otwarto i oddziały

• Marcin Włodarczyk • 3 min czytania

Muzeum Archeologiczne w Gdańsku
Fot. nieznany autor · „Dom Przyrod 2” · licencja Public domain · Wikimedia Commons · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Muzeum Archeologiczne w Gdańsku to samorządowa instytucja kultury prowadzona przez samorząd województwa pomorskiego. Zajmuje zabytkowe obiekty w centrum miasta i prowadzi badania archeologiczne na Pomorzu oraz poza nim.

Muzeum Archeologiczne w Gdańsku to muzeum samorządowe, które gromadzi zabytki archeologiczne i prowadzi prace badawcze. Jego zbiory dokumentują pradzieje północnej Polski, kulturę materialną Gdańska i Pomorza Gdańskiego od wczesnego średniowiecza po czasy nowożytne, wyroby z bursztynu oraz kulturę materialną mieszkańców Sudanu.

Historia

Muzeum powstało jako dział Muzeum Pomorskiego w Gdańsku w 1953 roku. W czerwcu 1958 przekształcono je w Oddział Archeologiczny po uzyskaniu własnej siedziby. Od 1 stycznia 1962 działa jako odrębna instytucja muzealna.

Część zbiorów muzeum pochodzi z kolekcji archeologicznych, które przetrwały zniszczenia wojenne Zachodniopruskiego Muzeum Prowincjonalnego w Gdańsku. Instytucja stopniowo rozszerzała zakres działalności i zasób wystawienniczy.

Zbiory i prace badawcze

Zbiory obejmują przede wszystkim materiały z pradziejów północnej Polski oraz przedmioty związane z życiem mieszkańców Gdańska i Pomorza Gdańskiego od wczesnego średniowiecza do czasów nowożytnych. W kolekcji znajduje się także bursztyn i wyroby z bursztynu dokumentujące wytwórczość od pradziejów po współczesność. W zbiorach umieszczono także materiały dotyczące kultury materialnej dawnych i obecnych mieszkańców Sudanu.

Muzeum prowadzi badania archeologiczne niemal od początku istnienia. Od 1987 roku prace obejmują także historyczne Śródmieście Gdańska. Od 1993 ekspedycja muzealna realizuje badania powierzchniowe i wykopaliskowe w rejonie IV katarakty Nilu w Sudanie.

Oddziały i ekspozycje — co obejmują

Główna siedziba mieści się w zabytkowych obiektach w rejonie starego miasta, w tym w dawnym Domu Towarzystwa Przyrodniczego i Bramie Mariackiej. Muzeum użytkuje także odbudowany budynek dawnego browaru oraz sąsiednie kamienice.

Do oddziałów należą: oddział w Gniewie (Muzeum Zamkowe), skansen archeologiczny "Grodzisko" w Sopocie, oddział „Piwnica Romańska” oraz Centrum Edukacji Archeologicznej mieszczące się w spichlerzu znanym jako "Błękitny Baranek". W spichlerzu o nazwie "Wisłoujście" otwarta została wystawa poświęcona życiu w średniowiecznym Gdańsku (otwarcie wystawy w czerwcu 2008). W 2014 roku udostępniono relikty romańskiego refektarza z zachowanymi sklepieniami jako oddział muzeum pod nazwą "Piwnica Romańska".

Kierownictwo i rozwój

Dyrektorami muzeum byli Leon Jan Łuka (1953–1983), Marian Kwapiński (1983–1991) oraz Henryk Paner (1991–2014). Od 2015 roku dyrektorem jest Ewa Trawicka.

Muzeum stopniowo rozwijało sieć oddziałów poza Gdańskiem; w 1993 przejęto dwa skrzydła zamku pokrzyżackiego w Gniewie i uruchomiono tam oddział zamkowy. W 2001 roku otwarto skansen archeologiczny „Grodzisko” w Sopocie, gdzie prezentowane są zrekonstruowane zabudowania wczesnośredniowiecznego grodu w miejscu ich odkrycia.

Piwnica Romańska to oddział muzeum udostępniony po badaniach archeologicznych pod placem Dominikańskim; pomieszczenie zawiera zachowane sklepienia romańskiego refektarza.

Informacje praktyczne

Najczęstsze pytania

Co to jest Muzeum Archeologiczne w Gdańsku?
To samorządowa instytucja kultury prowadzona przez samorząd województwa pomorskiego, która gromadzi zbiory archeologiczne i prowadzi badania dotyczące pradziejów Pomorza, historii Gdańska, bursztynu oraz kultury materialnej mieszkańców Sudanu.
Kiedy Muzeum Archeologiczne w Gdańsku zostało otwarte jako samodzielna placówka?
Muzeum funkcjonuje jako samodzielna instytucja od 1 stycznia 1962 roku; wcześniej powstało w 1953 roku jako dział Muzeum Pomorskiego, a w 1958 roku przekształcono je w Oddział Archeologiczny.
Jakie zbiory i ekspozycje znajdują się w muzeum?
Zbiory obejmują materiały z pradziejów północnej Polski, kulturę materialną Gdańska i Pomorza od wczesnego średniowiecza po nowożytność, kolekcje bursztynu oraz materiały związane z kulturą materialną mieszkańców Sudanu. Muzeum prowadzi też wystawy w oddziałach, m.in. wystawę o życiu w średniowiecznym Gdańsku w spichlerzu "Wisłoujście" i prezentuje relikty romańskiego refektarza w oddziale "Piwnica Romańska".
Gdzie działają oddziały Muzeum Archeologicznego w Gdańsku?
Muzeum prowadzi oddziały poza główną siedzibą: oddział zamkowy w Gniewie, skansen archeologiczny "Grodzisko" w Sopocie, oddział "Piwnica Romańska" oraz Centrum Edukacji Archeologicznej w spichlerzu "Błękitny Baranek" i ekspozycje w spichlerzu "Wisłoujście".

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Marcin Włodarczyk

Nazywam się Marcin Włodarczyk i w redakcji e-nadmorzem.net.pl odpowiadam za dział Przewodnik. Opisuję miejsca warte odwiedzenia na wybrzeżu i w okolicy — zabytki, muzea, szlaki, parki i punkty widokowe, razem z praktycznymi wskazówkami dla odwiedzających.

Czytaj również