Park Oruński leży na Oruni, w południowej części Gdańska, na pograniczu dzielnic Orunia-Św. Wojciech-Lipce i Orunia Górna-Gdańsk Południe. Park wchodzi w skład chronionego zespołu przyrodniczo-krajobrazowego „Dolina Potoku Oruńskiego”. Przez teren parku przepływa Potok Oruński i tworzy kaskadę łączącą dwa stawy — górny, większy, oraz dolny, mniejszy.
Jak powstał Park Oruński?
Na miejscu parku istniał dworek myśliwski już w końcu XVI wieku, widoczny na mapie z 1599 roku. Właściciele ziemscy stopniowo przekształcali teren: Bartłomiej Schachmann stworzył stawy i strumień, a w okresie renesansu ogród miał geometryczne kwatery kwiatowe. W kolejnych stuleciach park przechodził przez ręce kolejnych właścicieli — między innymi rodziny Groddecków oraz botanika Gottfrieda Reygera, który przekształcił założenie w bardziej naturalny ogród z punkami widokowymi i prowadził obserwacje botaniczne.
W XIX wieku teren nabrał cech romantycznych, wykonano nasadzenia, a w latach 40. XIX wieku założono aleję czterdziestu lip łączącą dworek z wyższym stawem. W 1918 roku ogród został przekazany miastu przez córkę ostatniego prywatnego właściciela, Emilię Hoene. Po II wojnie światowej park przeszedł na własność skarbu państwa. W latach 1974–1979 oraz od 2009 do 2017 przeprowadzono prace rewitalizacyjne; w ich trakcie odnowiono alejki, zamontowano oświetlenie i wykonano inne prace porządkowe. W 2017 roku oddano do użytku plac zabaw w sąsiedztwie parku, a ukończona rewitalizacja objęła także powstanie amfiteatru.
Co można zobaczyć w Parku Oruńskim?
W parku znajdują się dwa połączone stawy zasilane Potokiem Oruńskim oraz charakterystyczne wzgórza z głazami narzutowymi. Na terenie zachowały się historyczne obiekty: dwór Oruński — wykorzystywany obecnie jako przedszkole nr 9 — oraz dawna lodownia z XVII wieku. W zespole parkowym stoją także budynek dawnej stajni i budynek Sceny Muzycznej Gdańskiego Archipelagu Kultury.
Na terenie parku znajduje się Amfiteatr Orana, gdzie latem realizowane są koncerty. W parku działa również Narodowe Centrum Tatarów Rzeczypospolitej, z ekspozycją poświęconą historii Tatarów na ziemiach RP oraz z małym meczetem i medresą. W 2010 roku odsłonięto Pomnik Tatara Polskiego.
Jak wygląda przyroda i ukształtowanie terenu?
Dolina Potoku Oruńskiego wyróżnia się bogatą szatą roślinną na tle sąsiednich obszarów. Na terenie występują rzadkie i chronione gatunki roślin — między innymi pajęcznica gałęzista oraz ściśle chronione obrazki plamiste, dzwonek szerokolistny i przylaszczka pospolita. Wiosną pojawiają się zawilce, złoć żółta i łąkowa oraz kokorycz wątła. W parku spotyka się też liczne gatunki grzybów.
Wzgórza parku porasta buczyna pochodząca co najmniej z XIX wieku. W drzewostanie występują dęby, olsze i lipy; nad zbiornikami wodnymi rosną wierzby płaczące. Na terenie zachowała się aleja czterdziestu lip zasadzonej w XIX wieku, a według przedwojennego podania w parku rósł dąb oceniany w 1906 roku na około 400 lat, rzekomo posadzony przez królową Marysieńkę.
Park otaczają wzgórza: od północy Góra Łez i Góra Gliniana, od południa Góra Pięciu Braci. Wzniesienia te wiążą się z miejscowymi legendami i zawierają głazy narzutowe typowe dla terenów o genezie lodowcowej.
Park Oruński ma powierzchnię około 19 ha.
Informacje praktyczne
- Adres: Raduńska 44A, Gdańsk — wyznacz trasę w Google Maps
- Telefon: +48583412041
- Strona internetowa: gzdiz.gda.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,8 (9 146 opinii)
