| Dane osobowe | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Paweł Bogdan Adamowicz |
| Urodzenie | 2 listopada 1965, Gdańsk |
| Śmierć | 14 stycznia 2019, Gdańsk |
| Zawód i wykształcenie | |
| Zawód | prawnik, radca prawny, samorządowiec |
| Uczelnia | Uniwersytet Gdański (Wydział Prawa i Administracji) |
| Funkcje | |
| Prezydent Gdańska | 1998–2019 |
| Prorektor UG | 1990–1993 |
Paweł Adamowicz był prawnikiem i działaczem opozycji demokratycznej w PRL, a później postacią życia publicznego w Gdańsku. Zyskał rozpoznawalność jako wieloletni samorządowiec oraz jako osoba zaangażowana w lokalne i krajowe inicjatywy polityczne.
Życiorys i wykształcenie
Uczył się w Szkołach Podstawowej nr 50 i I Liceum Ogólnokształcącym im. Mikołaja Kopernika w Gdańsku. W czasach szkolnych i studenckich brał udział w działalności podziemnej; był kolporterem i współwydawcą pism niezależnych, m.in. uczniowskiego "Jedynka" oraz studenckiego "ABC".
W 1984–1989 studiował prawo na Uniwersytecie Gdańskim. Po uzyskaniu tytułu magistra w 1989 pozostał na uczelni jako asystent w Katedrze Historii Państwa i Prawa Polski. W latach 1990–1993 pełnił funkcję prorektora ds. studenckich. Naukowo zajmował się problematyką samorządu terytorialnego w II Rzeczypospolitej.
Działalność samorządowa i polityczna
W 1990 został wybrany na radnego Gdańska z ramienia Komitetu Obywatelskiego. W latach 1994–1998 przewodniczył Radzie Miasta Gdańska. W 1998 rada wybrała go na prezydenta miasta; od tego czasu pełnił tę funkcję nieprzerwanie aż do śmierci w 2019 roku.
W wyborach bezpośrednich z 2002 r. otrzymał w II turze 72,3% głosów. W kolejnych wyborach osiągał wysokie poparcie: w 2006 wygrał w I turze z 60,9%, w 2010 ponownie w I turze z 53,78%, a w 2014 w II turze uzyskał 61,3%. W 2018 startował z własnego stowarzyszenia "Wszystko dla Gdańska"; w II turze otrzymał 64,8% głosów.
Pełnił także funkcje w radach nadzorczych spółek miejskich oraz w organizacjach samorządowych. Był m.in. prezesem Unii Metropolii Polskich w latach 2007–2015. W 2011 został członkiem Komitetu Regionów. Jako prezydent inicjował i popierał miejskie rozwiązania dotyczące integracji migrantów oraz wyrażał poparcie dla postulatu równouprawnienia osób LGBT, m.in. poprzez udział w Marszu Równości w 2017.
Spory publiczne, inwestycje i postępowania prawne
Jako prezydent Adamowicz często spierał się z rządem i politykami Prawa i Sprawiedliwości, w szczególności w kwestiach obchodów rocznicowych na Westerplatte oraz zarządzania muzeami. W kwietniu 2018 złożył wniosek o delegalizację Obozu Narodowo-Radykalnego po marszu tej organizacji w Gdańsku.
Posiadał akcje firm deweloperskich notowanych na rynku, co wywoływało pytania o możliwy konflikt interesów. Adamowicz tłumaczył, że jego udziały stanowią zbyt mały procent kapitału tych spółek, aby mówić o konflikcie interesów, i że inwestowanie na giełdzie jest formą wspierania polskich przedsiębiorstw.
Wobec Pawła Adamowicza toczyły się postępowania prokuratorskie i sądowe. W marcu 2015 postawiono mu zarzuty dotyczące nieprawidłowości w oświadczeniach majątkowych, co doprowadziło do zawieszenia jego członkostwa w Platformie Obywatelskiej. W 2016 sąd rejonowy warunkowo umorzył postępowanie na okres próby; decyzję tę uchylił Sąd Okręgowy i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia. W 2018 postawiono zarzuty dotyczące nieujawnienia dochodów w określonych latach, z kwotami wskazanymi w akcie oskarżenia. W innym postępowaniu z 2018 r. sąd rejonowy nieprawomocnie nałożył grzywnę za naruszenie nietykalności cielesnej i pomówienie; w listopadzie 2018 Sąd Okręgowy umorzył sprawę jako czyn o znikomej społecznej szkodliwości.
Rzecznik Praw Obywatelskich w ocenie działań prokuratury wobec Adamowicza stwierdził, że postępowania te miały charakter nieproporcjonalny i przybierały formę szykan. W relacjach medialnych pojawiały się też krytyczne materiały Telewizji Polskiej; w 2022 nadano dokument, który przedstawił tezę o próbach dyskredytacji Adamowicza przed wyborami w 2018.
Zamach i śmierć
W styczniu 2019 został zaatakowany nożem podczas udziału w finale Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. W wyniku odniesionych ran zmarł 14 stycznia 2019 w Gdańsku.
