Dom Uphagena to odrestaurowana kamienica mieszczańska na Głównym Mieście w Gdańsku, udostępniona jako oddział Muzeum Gdańska. Budynek reprezentuje wystrój bogatego domu mieszczan żyjących w XVIII wieku i jest rzadkim w skali kraju przykładem zachowanego i rekonstruowanego wnętrza tego typu.
Jaka jest historia Domu Uphagena?
Pierwsze wzmianki o zabudowie na tej parceli pochodzą z 1357 roku; w tamtym czasie budynek był prawdopodobnie drewniany. W XV wieku wzniesiono tu murowaną kamienicę, a elementy gotyckiej i renesansowej struktury przetrwały w piwnicach oraz w fragmentach przyziemia.
W 1775 roku kamienicę kupił Johann Uphagen, zamożny bibliofil i historyk z rodu Uphagenów. Zlecił przebudowę fasady i wnętrz w stylu rokoko; prace prowadził mistrz budowlany Johann Benjamin Dreyer. Wnętrza zyskały stały wystrój z boazeriami dekorowanymi motywami roślinnymi, owadami, ptakami i scenami orientalnymi.
Dom został wydzierżawiony władzom miejskim i otwarty jako muzeum w 1911 roku. W 1944 roku wystawę zdemontowano i wywieziono, a sam budynek spłonął w marcu 1945 roku. Po wojnie zdecydowano o odbudowie frontowej części kamienicy; fasadę zrekonstruowano jesienią 1953 roku. Funkcję muzealną budynek odzyskał w 1981 roku, a po dalszych pracach renowacyjnych udostępniono go zwiedzającym w 1998 roku jako Muzeum Wnętrz Mieszczańskich.
Co można zobaczyć w środku?
W odtworzonych wnętrzach muzeum prezentuje kilkanaście pomieszczeń gospodarczych i reprezentacyjnych. Ekspozycja obejmuje m.in. sień, antresolę, herbaciarnię, salon I piętra, dużą jadalnię, trzy saloniki oficyny bocznej (z nazwami Pokój Owady, Pokój Kwiaty i Pokój Muzyczny), małą jadalnię, izbę kucharki, kuchnię, spiżarnię oraz kantor.
Wnętrza zdobią bogato dekorowane drzwi, boazerie i sztukaterie oraz meble, zegary, obrazy i instrumenty muzyczne pochodzące w większości z XVIII wieku. Zachowały się też elementy oryginalnego wyposażenia — w tym trzy oryginalne piece. Ze względu na kompletność wystroju Dom Uphagena uznaje się za jedyną tego typu udostępnioną kamienicę mieszczańską w Polsce i za jedną z nielicznych w Europie.
Co się stało z oryginalnym wyposażeniem?
W czasie ewakuacji z 1944 roku część wyposażenia wywieziono z domu — część eksponatów trafiła do majątku Gorzędziej i do refektarza dawnego kościoła klasztornego w Kartuzach. Większość oryginalnego wyposażenia zaginęła w czasie działań wojennych. Do składnicy konserwatorskiej w Oliwie przewieziono ocalałe elementy wystroju stałego: boazerie, futryny i skrzydła drzwi, supraporty oraz kilka pieców kaflowych.
Dom Uphagena kończy opis konkretnym przykładem: fasada budynku ma trzy osie i trzy kondygnacje z dwukondygnacyjnym poddaszem, jest pomalowana na kolor ceglasty i stoi na wąskiej, długiej parceli charakterystycznej dla zabudowy Głównego Miasta.
Informacje praktyczne
- Adres: Długa 12, 80-827 Gdańsk — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: pn, śr–nd 10:00–16:00
- Telefon: +48585733128
- Strona internetowa: muzeumgdansk.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,3 (1 308 opinii)
