| Dane osobowe | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Jerzy Adamski |
| Urodzenie | 23 stycznia 1922, Gdańsk |
| Zgon | 18 listopada 2001, Warszawa |
| Zawód | Krytyk literacki i teatralny, tłumacz, wykładowca |
| Wykształcenie | Magister filologii romańskiej (Uniwersytet Warszawski), doktor nauk humanistycznych |
| Praca naukowa i dydaktyka | Uniwersytet Wrocławski, Uniwersytet Warszawski, PWSFTviT w Łodzi (1954–1956), PWSFTviT w Warszawie (1961–1989; prorektor 1966–1970) |
| Członkostwa | Klub Krytyki Teatralnej, Związek Literatów Polskich, PZPR, Narodowa Rada Kultury (od 1983, wiceprzewodniczący 1986) |
| Pochówek | Cmentarz Wojskowy na Powązkach, kwatera A3 tuje-2-6 |
Jerzy Adamski ukształtował swoją pozycję jako krytyk i publicysta poprzez pracę w prasie, radiu i telewizji oraz aktywność wydawniczą. Przez wiele lat tłumaczył literaturę włoską i francuską oraz współpracował z teatrami jako tłumacz i konsultant dramaturgiczny.
\n\nŻyciorys i edukacja
\nUrodził się w 1922 roku w Gdańsku, syn Michała i Heleny z domu Marciszewskiej. Uczył się w Liceum im. Władysława IV w Warszawie i działał w harcerstwie 17. Warszawskiej Drużyny Harcerskiej na Pradze. W czasie okupacji pozostał w Warszawie, ukończył tajne komplety i w 1941 uzyskał świadectwo dojrzałości.
\nStudiował filologię romańską na konspiracyjnym Uniwersytecie Ziem Zachodnich w Warszawie. Był żołnierzem Armii Krajowej o pseudonimie "Jastrzębiec II" w Batalionie "Zośka" oraz sekcyjnym w Grupach Szturmowych Szarych Szeregów. Walczył w Powstaniu Warszawskim jako dowódca 111. plutonu w Zgrupowaniu "Krybar"; po kapitulacji trafił do stalagu XI B Fallingbostel.
\nPo wojnie kontynuował studia w Rzymie, Londynie i Paryżu. W 1947 wrócił do Polski, a w 1949 ukończył studia na Uniwersytecie Warszawskim z tytułem magistra filologii romańskiej. Stopień doktora nauk humanistycznych uzyskał w 1962 roku.
\n\nDziałalność zawodowa i publicystyczna
\nKrytyką literacką zajął się już w 1946 roku. W latach 1951–1954 kierował Redakcją Literatury Romańskiej w Państwowym Instytucie Wydawniczym, później pracował w Redakcji Współczesnej Literatury Polskiej. Należał do zespołu redakcyjnego "Przeglądu Kulturalnego" (1954–1961) i współpracował z czasopismami takimi jak "Nowa Kultura" oraz "Nowe Książki".
\nJako krytyk teatralny i literacki publikował recenzje i studia m.in. w "Dialogu", "Teatrze", "Nowych Drogach", "Kulturze", "Szpilkach" i "Życiu Warszawy". Był stałym recenzentem "Expressu Wieczornego" (1979–1981) i komentował tematy teatralne w telewizji od 1960 do 1989 roku. W latach 1968–1975 prowadził w Programie III Polskiego Radia cykl literacki "Lektury, lektury...".
\nWspółpracował z polskimi teatrami jako tłumacz, autor adaptacji i konsultant dramaturgiczny; uczestniczył w przygotowywaniu inscenizacji przez reżyserów takich jak Adam Hanuszkiewicz, Roman Kłosowski czy Jerzy Rakowiecki. W 1988 wystąpił w spektaklu Teatru Telewizji "Samobójca" w reżyserii Kazimierza Kutza.
\n\nPublikacje, nagrody i odznaczenia
\nOpublikował wiele zbiorów szkiców, esejów i prac naukowych. Wybrane tytuły to:
\n- \n
- "Świat wolteriański" (1957) \n
- "Poszukiwanie ideału kultury" (1964) \n
- "Teatr z bliska" – pamiętnik (1981) \n
- "Inteligencja bez maski: paradoksy inteligenckiej mentalności" (1997) \n
- "Świat jako niespełnienie albo Samobójstwo Don Juana" (2000) \n
Do najważniejszych odznaczeń należą Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (1997), Order Sztandaru Pracy II klasy (1985), Warszawski Krzyż Powstańczy oraz odznaka "Zasłużony Działacz Kultury" (1996). Otrzymał także liczne nagrody za działalność radiową, telewizyjną i eseistyczną, w tym nagrody Komitetu do spraw Radia i Telewizji oraz Ministra Kultury i Sztuki.
\n\nŻycie prywatne i śmierć
\nW 1949 roku poślubił Irenę Więcek; małżeństwo zakończyło się rozwodem w 1963 roku. W tym samym roku zawarł związek małżeński z Izabellą Cywińską; to małżeństwo zakończyło się rozwodem w 1976 roku.
\nJerzy Adamski zmarł 18 listopada 2001 w Warszawie. Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach, w kwaterze A3 tuje-2-6.
