Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku działa jako instytucja nadzorowana przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Siedziba nowego gmachu znajduje się nad Motławą, w pobliżu historycznego budynku Poczty Polskiej w Wolnym Mieście Gdańsku. Głównym celem muzeum jest upowszechnianie wiedzy o latach 1939–1945 oraz prezentowanie polskiej perspektywy na konflikt.
Jakie są cele Muzeum II Wojny Światowej?
Muzeum prowadzi działalność wystawienniczą, naukową i edukacyjną skoncentrowaną na drugiej wojnie światowej. Placówka przedstawia Polskę jako państwo pełniące funkcję strażnika pamięci o latach 1939–1945 i podkreśla znaczenie wolności oraz postaw obywatelskich. Muzeum kultywuje pamięć o ofiarach totalitarnych systemów i o bohaterach walk o wolność różnych narodowości.
Jak powstało muzeum i jakie były spory o połączenie?
Muzeum powołano 1 września 2008 zarządzeniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pod początkową nazwą Muzeum Westerplatte w Gdańsku. Już tego dnia premier powołał prof. dra hab. Pawła Machcewicza na pełnomocnika do spraw Muzeum II Wojny Światowej, a w zespole znaleźli się m.in. dr hab. Piotr M. Majewski i dr Janusz Marszalec. Koncepcję programową przedstawiono publicznie 6 października 2008 podczas dyskusji z udziałem historyków i muzealników.
W dniu 26 listopada 2008 minister kultury przemianował instytucję na Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku i określił zakres jej zadań, obejmujący gromadzenie, ochronę i udostępnianie zbiorów dotyczących II wojny światowej. W 2016 roku minister zapowiedział połączenie muzeum z Muzeum Westerplatte i Wojny 1939, co spotkało się z reakcją sądów administracyjnych oraz prowadziło do zawieszenia prac nad połączeniem do czasu rozstrzygnięć. Muzeum zostało udostępnione dla zwiedzających 23 marca 2017.
Co obejmuje budynek i ekspozycja?
Nowy gmach muzeum zajmuje około 23 tys. m², a wystawa główna ma około 5 tys. m², co czyni ją jedną z największych ekspozycji historycznych tego typu. Budowa obejmowała wykop w głębokiej, kilkunastometrowej „wannie”; prace przy jej realizacji wykonała firma Soletanche Polska, a ich koszt osiągnął 95 mln zł. Konsorcjum Warbud i Hochtief prowadziło wznoszenie obiektu w ramach kontraktu za 249,9 mln zł, a wszystkie środki pochodziły z Ministerstwa Kultury.
Na terenie przeznaczonym dla muzeum przeprowadzono prace archeologiczne na powierzchni 1,7 ha. Gmach posiada częściowo przeszkloną wieżę o wysokości 40,51 m, z której można oglądać panoramę Gdańska, oraz ścianę nachyloną pod kątem 56 stopni względem ziemi. Rada Ministrów w 2015 roku zwiększyła środki na budowę i przesunęła termin zakończenia prac.
Jak wygląda organizacja i kierownictwo muzeum?
Muzeum prowadzi działalność przez szereg wydziałów i jednostek merytorycznych. W ostatnich latach na stanowisku dyrektora pracowali kolejno m.in. Paweł Machcewicz, dr Karol Nawrocki oraz Grzegorz Berendt; obecnie dyrektorem jest Rafał Wnuk (stan na podane dane). Funkcję wicedyrektorów i zastępców pełnili m.in. Piotr M. Majewski, Tomasz Gliniecki, Przemysław Kowalczuk i Janusz Marszalec.
W strukturze muzeum działają m.in. działy: Zbiorów i Digitalizacji, Wystaw, Edukacji, Naukowy, Konserwacji, Biblioteka i Mediateka, Kino Muzeum oraz Oddział Muzeum Westerplatte. Działalność obejmuje także komunikację i promocję, wydarzenia kulturalne, wydawnictwa oraz prace inwestycyjne i administracyjne.
Co znajduje się przed budynkiem muzeum?
Przed muzeum ustawiono pomnik Witolda Pileckiego odsłonięty 17 września 2019. Pomnik przedstawia rotmistrza w mundurze trzymającego w dłoni czapkę obozową. Autorem postumentu jest Maciej Jagodziński-Jagennmerr, a odlanie i ustawienie monumentu kosztowało 400 tys. zł.
W pierwszych miesiącach po otwarciu, od 23 marca do 27 grudnia 2017, muzeum odwiedziło 413 812 osób. Całkowita liczba zwiedzających przekroczyła 1 000 000 w dniu 24 listopada 2018.
Informacje praktyczne
- Adres: Plac Władysława Bartoszewskiego 1, 80-862 Gdańsk — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: wt–nd 10:00–18:00
- Telefon: +48587600960
- Strona internetowa: muzeum1939.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,8 (53 571 opinii)
